“Le Monde” zbërthen skandalin Agasi–SHISH, rikthen edhe vendimin e Vlora Hysenit

Skandali që ka përfshirë ish-drejtuesen e Shërbimit Informativ Shtetëror, Vlora Hyseni, dhe biznesmenin Ergys Agasi ka marrë vëmendjen edhe të një prej mediave më të mëdha europiane.

Gazeta franceze “Le Monde” i ka kushtuar një artikull të posaçëm zhvillimeve në Shqipëri, duke e vendosur çështjen në kontekstin më të gjerë të hetimeve për korrupsion ndaj zyrtarëve të lartë dhe sigurisë kombëtare.

Në artikullin e publikuar më 23 shtator, “Le Monde” raporton se Hyseni iu dorëzua autoriteteve pas masës së kërkuar nga SPAK, ndërsa u pezullua nga detyra dhe u vendos në arrest shtëpie. Sipas medias franceze, ajo dyshohet se ka nxjerrë informacione konfidenciale dhe se ka ndihmuar në mbrojtjen e personave të përfshirë në hetime.

Gazeta e lidh çështjen drejtpërdrejt me hetimet për Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit, AKSHI. Në këtë kuadër përmendet edhe Ergys Agasi, për të cilin “Le Monde”, duke iu referuar elementeve të bëra publike në Shqipëri, shkruan se dyshohet se kishte ngritur një grup kriminal me qëllim manipulimin e procedurave të tenderëve në AKSHI. Media franceze thekson se SPAK nuk kishte bërë publikisht të ditur se cilat informacione konkrete dyshohet se Hyseni kishte nxjerrë apo se cilët persona mund të ishin ndihmuar prej saj.

Përmasat financiare të çështjes zënë gjithashtu vend në raportimin e “Le Monde”. Sipas gazetës, 19 procedura të shqyrtuara nga prokurorët antikorrupsion përfaqësonin një vlerë të përgjithshme prej rreth 5.9 miliardë lekësh, afërsisht 60 milionë euro.

Rasti vendoset nga gazeta franceze edhe në një kontekst të drejtpërdrejtë politik. “Le Monde” shkruan se zhvillimi përbën një tjetër pengesë për qeverinë e kryeministrit Edi Rama, në një periudhë kur disa zyrtarë të lartë janë përballur me hetime për korrupsion. Duke cituar “Balkan Insight”, gazeta shton se, nëse përfshirja e Hysenit konfirmohet, rasti do të mund të përbënte “krizën më serioze të sigurisë kombëtare në historinë e vendit”.

Pas zhvillimeve, Edi Rama reagoi nga Nju Jorku, ku ndodhej për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së. Kryeministri deklaroi se çdo person prezumohet i pafajshëm deri në një vendim përfundimtar të drejtësisë, por se askush nuk qëndron mbi ligjin. Ai njoftoi gjithashtu largimin e menjëhershëm të Hysenit nga detyra dhe tha se, pas kthimit në Tiranë, do të konsultohej me Presidentin për drejtuesin e ri të SHISH.

Por një nga pjesët që bie në sy në artikullin e medias franceze është rikthimi në të kaluarën e Vlora Hysenit dhe në vendimin që ishte marrë ndaj saj në Kosovë.

Përpara se të vinte në Shqipëri dhe të emërohej fillimisht këshilltare e Edi Ramës për sigurinë kombëtare e më pas në krye të SHISH-it në vitin 2023, Hyseni kishte mbajtur postin e zëvendësdrejtores së Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë.

“Le Monde” kujton se në qershor të vitit 2021 ajo ishte shkarkuar nga ky post me vendim të përbashkët të Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, dhe kryeministrit Albin Kurti. Gazeta franceze vëren gjithashtu se arsyet konkrete të largimit të saj nuk ishin bërë publike dhe se ky fakt kishte qenë një prej elementeve që kishin shoqëruar debatet rreth emërimit të saj në krye të inteligjencës shqiptare.

Vendimi i 30 qershorit 2021 konfirmohet edhe nga njoftimi zyrtar i Qeverisë së Kosovës. Në të thuhet se Vjosa Osmani dhe Albin Kurti kishin shkarkuar Vlora Hysenin nga detyra e zëvendësdrejtores së AKI-së dhe se ajo duhej të dorëzonte mjetet dhe materialet që kishte në ngarkim. Në vendim theksohej gjithashtu detyrimi për ruajtjen e të gjitha informacioneve të klasifikuara që kishte administruar gjatë ushtrimit të funksionit.

Ky episod është rikthyer tashmë në vëmendje nga “Le Monde”, pesë vite më vonë, në një moment kur Hyseni ndodhet nën hetim në Shqipëri pikërisht për dyshime që lidhen me informacionin konfidencial. Megjithatë, artikulli nuk pretendon se vendimi i Osmanit dhe Kurtit në vitin 2021 ishte marrë për të njëjtat arsye me hetimin aktual; shkaqet e shkarkimit të atëhershëm nuk u bënë publike.

Çështja ka marrë jehonë edhe në Itali. Agjencia ndërkombëtare e lajmeve ANSA raportoi se masa ndaj Hysenit ishte vendosur në kuadër të hetimit që përfshin Ergys Agasin dhe tenderët e AKSHI-t, duke përmendur gjithashtu dyshimet për nxjerrje të sekreteve shtetërore.

Në fund të analizës së saj, “Le Monde” e lidh zhvillimin edhe me procesin e integrimit europian të Shqipërisë. Gazeta raporton se zyrtarë të Bashkimit Europian i kanë thënë Reuters se po ndjekin nga afër mënyrën se si po trajtohen çështjet e korrupsionit, ndërsa lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar mbetet një element qendror në rrugën e Shqipërisë drejt anëtarësimit në BE.

Raportimi i një prej gazetave më të njohura franceze e ka çuar kështu çështjen Agasi–SHISH përtej debatit të brendshëm shqiptar, ndërsa hetimi vijon dhe përgjegjësia penale e personave të përfshirë mbetet për t’u përcaktuar nga drejtësia.